Mondria(a)n, en route to New York

In een spel van vlakverdeling, lijnen en ritme bewegen Piet Mondriaans persoonlijke overpeinzingen en de historische gebeurtenissen van zijn tijd zich afwisselend tussen voor-en achtergrond. Terwijl Piet Mondriaan zijn composities heroverweegt, werpt de Tweede Wereldoorlog zijn schaduw vooruit. Ondanks dat Mondriaan zich bewust is van het dreigende gevaar twijfelt hij en stelt zijn vertrek naar New York uit om door te blijven werken aan zijn schilderijen. Gelijktijdig blijft hij hopen op een goede afloop.

Pas als de grond hem te heet onder de voeten wordt, vertrekt hij. Maar dan maakt de bureaucratie het hem niet makkelijk om naar New York te reizen. Na aankomst in New York verdwijnen de voorheen zo kenmerkende zwarte lijnen en vlakken in primaire kleuren uit zijn werk. In weerwil van de donkere tijden lijkt Mondriaan zich te bevrijden van de door hemzelf opgelegde dogma’s en vernieuwt hij zichzelf met het maken van ogenschijnlijk speelse(re) composities.

Regisseur Pim Zwier baseert de voice-over van deze archieffilm geheel op de brieven die Mondriaan schreef aan de bevriende Amerikaans kunstenaar Harry Holtzman.

Documentairemaker en mediakunstenaar Pim Zwier (1970) studeerde aan het Piet Zwart Instituut, Rotterdam. Zijn vorige lange documentaire, ‘Metamorfose’ (2023, 97′), was ook te zien in Slieker en op het Noordelijk Film Festival 2025, en handelde over het leven en werk van de 17e-eeuwse Duits-Nederlandse kunstenares Maria Sibylla Merian en de relatie tussen rupsen en ecologie. 

★★★ “Kunstzinnige film over Mondriaan toont wat de oorlog betekende voor Parijs, Londen en New York” – de Volkskrant
★★★ “Legt – soms nogal komisch – de vinger op Mondriaans egocentrisme” – NRC
“Eigenzinnige ontmoeting met een van Nederlands bekendste kunstenaars” – Filmkrant (geeft geen sterren)