Stalker

Sovjet Unie, 1979, 163'
Regie : Andrej Tarkovski
Acteurs : Aleksandr Kaydanovskiy, Alisa Freyndlikh, Anatoly Solonitsin

De gids, de wetenschapper en de schrijver
In Tarkovski’s tweede sciencefictionfilm na ‘Solaris’ (1972) volgen we drie mannen op hun expeditie naar en door de ‘Zone’, een door de overheid afgesloten gebied dat naar verluidt restanten herbergt van buitenaards bezoek. Het doel van de reis is de ‘Kamer’ waar de diepste wensen van de bezoekers vervuld kunnen worden. Nadat een gids (de ‘stalker’ uit de titel) hen veilig naar de mysterieuze plek heeft geloodst, worden twee reizigers, een wetenschapper en een schrijver, vooral met zichzelf geconfronteerd.

Profetisch
Wie mocht denken dat Stalker een avonturenfilm is, komt bedrogen uit. Dat wil zeggen: de kijker die zich openstelt voor het trage tempo van de film, staat een heel ander soort avontuur te wachten. ‘Een reis door het menselijk bewustzijn’, zoals een recensent van Trouw schreef. Profetisch leek de film ook, toen een kernramp het Oekraïense Tsjernobyl zeven jaar later herschiep in een gebied dat akelig veel op de ‘Zone’ leek. Pure fictie en bijna even angstaanjagend is trouwens de sterk door Stalker beïnvloede Netflix-film ‘Annihilation’ uit 2018.

Verpletterende kijkervaring
Stalker was in de jaren tachtig een cultfilm in het circuit van de ‘tegenbeweging’. De suggestie van nucleaire doem, de anarchistische verhaallijn en de industriële omgeving waardoorheen de mannen zich een weg banen, sloot naadloos aan op de kaalslagsfeer in menig kraakpand. Een beklemmende film met zeer trage shots, maar dat draagt alleen maar bij tot de verpletterende kijkervaring die Stalker is. ‘Het basisthema van ‘Stalker’ is […] het lijden van de mens die zijn gevoel van eigenwaarde heeft verloren’, aldus Tarkovski.

Artikel uit De Volkskrant
“Stalker’ (1979), het Russische meesterwerk van Tarkovski, is eindelijk in topvorm te zien in de bioscoop. Filmredacteur Kevin Toma verklaart waarom het meer dan de moeite is dat (nog eens) te gaan zien”. Lees het hier…

Voorstellingen

DELEN: