De brief die nooit verzonden werd

Sovjet Unie, 1960, 93'
Regie : Michail Kalatozov
Acteurs : Boris Kozhukhov, Galina Kozhakina, Tatjana Samojlova, Evgeniy Urbanskiy

Klassieker in Slieker

Van de drie films die Michail Kalatozov draaide met cameraman Sergej Oeroesevski is De brief die nooit verstuurd werd de minst bekende titel. Hun films ‘Als de kraanvogels overvliegen’ en ‘Soy Cuba’ zouden beroemder worden. ‘De brief’ handelt over een expeditie van vier jonge geologen naar de afgelegen Siberische wildernis, op zoek naar het kostbare diamant. In een van de hoofdrollen Tatjana Samojlova, de actrice uit ‘Als de kraanvogels overvliegen’ en op dat moment hard op weg om een van de nieuwe sterren van de Sovjet-cinema te worden.

‘De brief die nooit verstuurd werd’ lijkt op het eerste gezicht een avonturenfilm in de sociaal-realistische traditie, maar gaandeweg neemt de film een andere wending. De Sovjet-mens blijkt niet opgewassen tegen de ontketende Siberische natuur, wanneer een enorme bosbrand het viertal dwingt tot een vlucht voor hun leven. Veteraan cameraman Oeroesevski is ook nu weer in zijn element, met virtuoos gebruik van de handcamera in de scènes waarin de geologen zich een weg banen door de brandende taiga. De jonge Andrej Tarkovski probeerde vergeefs hem te strikken voor ‘De jeugd van Ivan’ maar liet zich wel door hem inspireren voor de vormgeving van zijn speelfilmdebuut. De film was onderdeel van de Gouden Palm-competitie in Cannes en werd digitaal gerestaureerd door Mosfilm.

De Russische dooi
Er is een (eenzijdig) beeld van de Sovjet-Unie als een regressieve, totalitaire staat, waarin creatieve vrijheid alleen maar aan banden werd gelegd. De Russische dooi, een kortstondige periode van pakweg 1957 tot 1968, druist daar tegenin: elk clichébeeld van Sovjetkunst wordt erdoor genuanceerd en gecompliceerd; grootse artistieke gebaren gaan hand in hand met subtiele politieke rebellie.

De onlangs gerestaureerde versies van Kalatozovs ‘Als de kraanvogels overvliegen’ en ‘De brief die nooit verzonden werd’ (1959) zijn daar grandioze voorbeelden van. Twee gerestaureerde films van Sovjetregisseur Michail Kalatozov laten de Russische cinema van haar mooiste en meest schrikwekkende kant zien. Een betere introductie op de creatief vruchtbare periode van de Russische dooi bestaat haast niet.

Bezoek de tentoonstelling in Eye filmmuseum
Russische Dooi: De Sovjet-new wave (1957-1968)  2 t/m 22 december in Eye Filmmuseum

Voorstellingen

DELEN: